{"id":122,"date":"2022-03-30T10:18:44","date_gmt":"2022-03-30T10:18:44","guid":{"rendered":"https:\/\/www.psychoterapeutkakrakow.pl\/?p=122"},"modified":"2022-03-30T10:55:47","modified_gmt":"2022-03-30T10:55:47","slug":"po-co-nam-lek-i-strach","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.psychoterapeutkakrakow.pl\/index.php\/2022\/03\/30\/po-co-nam-lek-i-strach\/","title":{"rendered":"Po co nam l\u0119k i strach"},"content":{"rendered":"

\"\"Szybkie bicie serca, gula w gardle, napi\u0119te mi\u0119\u015bnie, mrowienie w nogach, duszno\u015bci czy b\u00f3l brzucha \u2013 tak w ciele mo\u017ce objawia\u0107 si\u0119 l\u0119k. Zaburzenia l\u0119kowe mog\u0105 skutecznie utrudnia\u0107 codzienne \u017cycie. Sk\u0105d bierze si\u0119 l\u0119k i czym r\u00f3\u017cni si\u0119 od strachu?<\/strong><\/p>\n

<\/p>\n

L\u0119ku do\u015bwiadczamy wszyscy i nie bardzo da si\u0119 od niego uciec. Nie by\u0142oby to r\u00f3wnie\u017c korzystne. L\u0119k pomaga nam przewidzie\u0107 trudno\u015bci czy zagro\u017cenia, kt\u00f3re mog\u0105 si\u0119 zdarzy\u0107 w przysz\u0142o\u015bci i odpowiednio zareagowa\u0107, aby do nich nie dopu\u015bci\u0107 lub zminimalizowa\u0107 straty. L\u0119k staje si\u0119 problemem wtedy, kiedy jest go za du\u017co i dezorganizuje codzienne funkcjonowanie lub ogranicza aktywno\u015b\u0107. Mo\u017ce si\u0119 to manifestowa\u0107 na wiele sposob\u00f3w i dotyczy\u0107 bardzo r\u00f3\u017cnych obszar\u00f3w, o czym \u015bwiadcz\u0105 np. kryteria diagnostyczne zaburze\u0144 l\u0119kowych \u2013 a jest ich ca\u0142kiem sporo, pocz\u0105wszy od atak\u00f3w paniki, przez hipochondri\u0119, zesp\u00f3\u0142 leku uog\u00f3lnionego GAD, l\u0119k spo\u0142eczny, szereg r\u00f3\u017cnych fobii specyficznych po zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne.<\/p>\n

 <\/p>\n

Strach: obiektywne zagro\u017cenie tu i teraz<\/strong><\/p>\n

L\u0119k to nie strach, ale obie emocje s\u0105 troch\u0119 do siebie podobne. Rozumiej\u0105c, czym jest strach, \u0142atwiej b\u0119dzie nam zrozumie\u0107 l\u0119k. Strach jest emocj\u0105 pierwotn\u0105, dzi\u0119ki niemu nasz gatunek przetrwa\u0142 do dzisiaj. Obecnie te\u017c nas ratuje z opa\u0142\u00f3w. To odpowied\u017a na realne zagro\u017cenie tu i teraz, w tera\u017aniejszo\u015bci. Na prze\u017cycie strachu sk\u0142ada si\u0119 pi\u0119\u0107 element\u00f3w:<\/p>\n

Realne zagro\u017cenie.<\/strong> Co\u015b nam zagra\u017ca w tym momencie, np. nadbiegaj\u0105cy agresywny pies, samoch\u00f3d z naprzeciwka, kt\u00f3ry zje\u017cd\u017ca na nasz pas ruchu czy cz\u0142owiek, kt\u00f3ry biegnie za nami wieczorem w parku.<\/p>\n

Interpretacja.<\/strong> \u017beby odczuwa\u0107 strach, musi nast\u0105pi\u0107 rozpoznanie danej sytuacji jako zagra\u017caj\u0105cej. Pies mo\u017ce chcie\u0107 ugry\u017a\u0107, samoch\u00f3d nas zmia\u017cd\u017cy, a cz\u0142owiek w parku mo\u017ce okra\u015b\u0107, pobi\u0107, zgwa\u0142ci\u0107 czy zabi\u0107.<\/p>\n

Reakcje fizjologiczne.<\/strong> Strach automatycznie uruchamia cz\u0119\u015b\u0107 autonomicznego uk\u0142adu nerwowego, jak\u0105 jest uk\u0142ad wsp\u00f3\u0142czulny, nazywany inaczej sympatycznym. Jest on odpowiedzialny za wiele funkcji w organizmie, mi\u0119dzy innymi za mobilizacj\u0119 do reakcji i dzia\u0142ania. Pobudzenie uk\u0142adu wsp\u00f3\u0142czulnego mo\u017ce objawia\u0107 si\u0119 szybszym biciem serca, przyspieszonym oddechem, rozszerzeniem \u017arenic, zwi\u0119kszon\u0105 potliwo\u015bci\u0105, wzrostem poziomu glukozy we krwi, wzrostem lub spadkiem ci\u015bnienia, zwi\u0119kszonym wydzielaniem hormon\u00f3w, spowolnionym trawieniem itp. Mo\u017cemy odczuwa\u0107 \u201egul\u0119 w gardle\u201d, b\u00f3l brzucha, sucho\u015b\u0107 w ustach, duszno\u015bci itp. To wszystko ma u\u0142atwi\u0107 nam reakcj\u0119 \u201ewalcz lub uciekaj\u201d. I faktycznie, przy takim napi\u0119ciu cz\u0142owiek jest w stanie zwielokrotni\u0107 mo\u017cliwo\u015bci swojego organizmu, cho\u0107by pobi\u0107 sw\u00f3j rekord w bieganiu. Objawy fizjologiczne si\u0119 wyciszaj\u0105, jak minie zagro\u017cenie.<\/p>\n

Emocje.<\/strong> Strach, przera\u017cenie, panika, obawa, niepok\u00f3j.<\/p>\n

Dzia\u0142ania.<\/strong> Wszystkie wcze\u015bniejsze elementy sk\u0142adowe strachu przygotowuj\u0105 nas do reakcji \u201ewalcz lub uciekaj\u201d. W sytuacji realnego zagro\u017cenia to s\u0105 najbardziej adekwatne reakcje do tego, \u017ceby prze\u017cy\u0107.<\/p>\n

 <\/p>\n

L\u0119k: my\u015bli o jakim\u015b zagro\u017ceniu w przysz\u0142o\u015bci<\/strong><\/p>\n

Czym r\u00f3\u017cni si\u0119 l\u0119k od strachu? R\u00f3\u017cnica polega na interpretacji zagro\u017cenia. W przypadku strachu mamy do czynienia z realn\u0105 sytuacj\u0105, kt\u00f3r\u0105 postrzegamy jako zagra\u017caj\u0105c\u0105 tu i teraz. Z kolei poznawczym sk\u0142adnikiem l\u0119ku jest subiektywnie przewidywanie zagro\u017cenia w przysz\u0142o\u015bci. To przekonanie, \u017ce mo\u017ce si\u0119 wydarzy\u0107 co\u015b niebezpiecznego i wok\u00f3\u0142 tego koncentruj\u0105 si\u0119 nasze my\u015bli. Czasami to zagro\u017cenie jest realne, ale najcz\u0119\u015bciej w przypadku zaburze\u0144 l\u0119kowych silne emocje mo\u017ce wzbudzi\u0107 sama my\u015bl o potencjalnym niebezpiecze\u0144stwie<\/strong>. Czasami \u0142atwo uchwyci\u0107 taki spos\u00f3b my\u015blenia, kt\u00f3ry mo\u017cna uj\u0105\u0107 jako przepis na l\u0119k: \u201eA co, je\u015bli\u2026\u201d + wizja najczarniejszego scenariusza = l\u0119k.<\/p>\n

W zale\u017cno\u015bci od stopnia nasilenia l\u0119ku, mo\u017ce mu towarzyszy\u0107 ca\u0142e spektrum objaw\u00f3w fizjologicznych, podobnych jak w reakcji na strach. Wszystko jest ok, dop\u00f3ki my\u015bli dotycz\u0105ce potencjalnego zagro\u017cenia prowadz\u0105 do konkretnych dzia\u0142a\u0144, kt\u00f3re mog\u0105 temu zapobiec. Do gabinet\u00f3w psychoterapeut\u00f3w zg\u0142aszaj\u0105 si\u0119 osoby, u kt\u00f3rych ten poziom l\u0119ku jest nadmiarowy, utrudnia codzienne funkcjonowanie czy prowadzi do obni\u017cenia nastroju lub problem\u00f3w somatycznych.
\nO tym, czego mo\u017cemy si\u0119 ba\u0107 (l\u0119ka\u0107) i jak to rozpozna\u0107 \u2013 w kolejnych wpisach.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Szybkie bicie serca, gula w gardle, napi\u0119te mi\u0119\u015bnie, mrowienie w nogach, duszno\u015bci czy b\u00f3l brzucha \u2013 tak w ciele mo\u017ce objawia\u0107 si\u0119 l\u0119k. Zaburzenia l\u0119kowe mog\u0105 skutecznie utrudnia\u0107 codzienne \u017cycie. Sk\u0105d bierze si\u0119 l\u0119k i czym r\u00f3\u017cni si\u0119 od strachu?<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":124,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[10],"tags":[21,20,19,18,22,17],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.psychoterapeutkakrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/122"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.psychoterapeutkakrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.psychoterapeutkakrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.psychoterapeutkakrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.psychoterapeutkakrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=122"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/www.psychoterapeutkakrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/122\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":131,"href":"https:\/\/www.psychoterapeutkakrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/122\/revisions\/131"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.psychoterapeutkakrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/124"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.psychoterapeutkakrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=122"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.psychoterapeutkakrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=122"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.psychoterapeutkakrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=122"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}